İçeriğe geç
Opetis Creative & Production
← Tüm yazılar
Strateji20 Kasım 20263 dk okuma

Ölçülemeyen hedefi neden kabul etmiyoruz

"Bilinirlik artsın" bir hedef değil, bir dilek. Belirsiz hedefi ölçülebilir hale getirmenin dört sorusu ve bu konuşmayı neden işin başında yapıyoruz.

Bir brief’in en tehlikeli satırı genellikle en masum görünenidir: “Markamızın bilinirliği artsın.”

Kimse buna itiraz etmez. Kulağa makul gelir, toplantıda herkes başını sallar, iş başlar. Üç ay sonra rapor masaya geldiğinde ise iki taraf aynı sayfaya bakıp farklı şeyler görür. Ajans erişimin büyüdüğünü söyler. Müşteri telefonun çalmadığını söyler. İkisi de haklıdır, çünkü baştan neyin başarı sayılacağı hiç konuşulmamıştır.

Bu yüzden ölçülemeyen bir hedefle işe başlamıyoruz. İnatçılıktan değil, iki tarafı da korumak için.

Belirsiz hedef kime yarar

İlk bakışta belirsiz hedef ajansın işine gelir gibi görünür. Ölçüt yoksa başarısızlık da yoktur, her rapor bir başarı hikâyesine çevrilebilir. Birçok ajans bu yüzden hedefi bilerek bulanık bırakır.

Ama bu kısa vadeli bir rahatlıktır. Ölçütü olmayan iş, sonunda müşterinin hissine göre değerlendirilir. His de en kötü günde, en sinirli anda şekillenir. Net bir hedefi tutturamamış ajans en azından neyin eksik kaldığını konuşabilir. Hedefi hiç olmamış ajansın konuşacak bir şeyi yoktur, sadece savunması vardır.

Müşteri açısından durum daha da açık. Ölçülmeyen bütçe, kararı olmayan bütçedir. Hangi kanalın çalıştığını, hangisinin parayı yaktığını bilmeden bir sonraki dönemin planı yapılamaz.

Dileği hedefe çeviren dört soru

“Bilinirlik artsın” cümlesini çöpe atmıyoruz. Onu açıyoruz. Her belirsiz hedefe aynı dört soruyu soruyoruz.

Hangi gösterge? Bilinirlik tek bir sayı değil. Markanın adıyla yapılan arama sayısı olabilir. Instagram’da hesabı ilk kez gören tekil kişi sayısı olabilir. Doğrudan siteye gelen ziyaret olabilir. Otelcilikte bazen en dürüst gösterge, aracı platform yerine doğrudan gelen rezervasyon talebidir. Hangisini seçtiğiniz, hangi işi yapacağınızı belirler. Arama hacmi hedefleniyorsa içerik ve SEO öne çıkar. Tekil erişim hedefleniyorsa reklam ve format ağırlık kazanır.

Başlangıç değeri ne? Bugün nerede olduğunuzu bilmeden nereye vardığınızı bilemezsiniz. Çoğu işletmenin bu sayıyı hiç çekmediğini görüyoruz. O zaman ilk iş, kampanyadan önce bir ölçüm dönemi açmaktır. Bazen iki hafta, bazen bir ay. Bu süre boşa harcanmış değildir; sonraki her kararın zeminidir.

Hangi süre? Bir otelin sezon öncesi hedefi ile yıl boyu açık bir restoranın hedefi aynı takvimle ölçülmez. Süreyi işin doğası belirler: rezervasyon döngüsü, sezonun başlangıcı, açılış tarihi. Süresi olmayan hedef, ertelenmeye açık hedeftir.

Kim ölçer, nerede? Bu en çok atlanan soru. Gösterge Google Analytics’ten mi okunacak, Search Console’dan mı, Meta’nın kendi panelinden mi? Raporu ajans mı hazırlayacak, müşterinin ekibi de aynı panele erişebilecek mi? Ölçümün kaynağı baştan yazılmazsa, rapor gününde iki farklı ekran iki farklı sayı gösterir ve konuşma işten çıkıp verinin doğruluğuna kayar.

Bu dört sorudan sonra cümle değişir. “Bilinirlik artsın” gider, yerine şuna benzer bir şey gelir: “Marka adıyla yapılan aylık aramayı, ölçüm döneminde bulduğumuz değerin üstüne, sezon açılışına kadar taşımak. Kaynak Search Console, rapor her ayın ilk haftası, iki taraf da aynı panele bakar.”

Bu cümle daha uzun ve daha az parlak. Ama üzerine plan kurulabilir.

Ölçülemeyen her şey değersiz mi

Hayır. Bir marka kimliğinin doğru olup olmadığı, bir filmin insanda bıraktığı his, bir mekânın fotoğrafta nasıl durduğu tam olarak sayıya dökülmez. Bunları ölçmeye zorlamak da ayrı bir hata.

Ayrım şurada: işin kendisi sayıyla ölçülmeyebilir, ama işin amacı ölçülebilir olmalıdır. Kimlik yenilemesinin estetik kararı bir yargıdır. O kimliğin müşterinin fiyat konumunu değiştirmesi beklentisi ise bir hedeftir ve onun bir göstergesi vardır. İkisini karıştırmamak gerekir. Yargıyı tasarım ekibi savunur, hedefi rapor.

Bazen müşteriyle birlikte bir hedefin gerçekten ölçülemeyeceği sonucuna varıyoruz. O zaman bunu açıkça yazıyoruz: “Bu işin başarısı sayıyla değil, şu ölçütlerle değerlendirilecek.” En azından neye bakılacağı baştan bellidir.

Bu konuşmanın bedeli

Dürüst olalım: bu sorular bazen işe mal oluyor. Brief toplantısında başlangıç değerini soran ajans, “biz size iş vermeye geldik, sınav vermeye değil” tepkisiyle karşılaşabiliyor. Bazı müşteriler hızlı başlayan, soru sormayan bir ekibi tercih ediyor.

Bunu kabul ediyoruz. Çünkü işin başındaki yarım saatlik zor konuşma, işin sonundaki üç aylık belirsizlikten ucuzdur. Hedefi net olan müşteriyle ilişki daha uzun sürüyor, çünkü her dönemin sonunda neyin işe yaradığını ikimiz de biliyoruz ve bir sonraki adımı tartışmadan konuşabiliyoruz.

Brief’i nasıl aldığımızı ve ölçümü hangi aşamada kurduğumuzu yaklaşım sayfasında adım adım anlattık. Hız ile karar süresi arasındaki farkı da yapay zeka yazısında tartışmıştık; ölçüm, o kararın hiç hızlanmayan kısmıdır.

Elinizde “bilinirlik artsın” diye başlayan bir brief varsa, dört soruyu birlikte cevaplamak için bize yazın.

Başlayalım

Brief’inizi bekliyoruz.

Projenizi anlatın: ne, kime, ne zaman. Brief’iniz eksikse doğru soruları biz sorarız. İş saatlerinde iki saat içinde dönüyoruz.

Brief gönderin

ya da doğrudan yazın info@opetis.com